"Ik breek je naar de top", deel 1: dikke koe

Dikke koe

De beschuldigen aan het adres van de turncoaches zijn niet mals. Mentale terreur, die zich uitte in zinnen als: "Trap het dan af als je geen zin hebt om te trainen, dikke koe.” Trainers die hun pupillen vernederen voor de hele groep, filmen op een zwak moment of zelfs uithongeren. Volgens Vanwalleghem, Motten, Mys en nog meer turnsters die anoniem getuigden, was het vaste prik. Feiten die nog altijd een impact hebben op het zelfbeeld van de meisjes. Maar goed, elke statement analist stelt zich ten dienste van de waarheid. En dus is de vraag: wat is er van waar? 

In een artikel dat verscheen op HLN reageerden de betrokkenen trainers Marjorie Heuls en Yves Kieffer op de aantijgingen. Laten we hun woorden onder de loep leggen en onderwerpen aan een grondige statement analyse. Woorden liegen immers nooit en vertellen ons altijd wat er is gebeurd. 

Yves Kieffer stelde overtuigd dat hij en zijn partner “nooit iets te maken hebben gehad met welk misbruik dan ook”, zo staat te lezen. Kieffers antwoord kan misschien "overtuigd" hebben geklonken, maar "overtuigend" is het allerminst. Een overtuigende ontkenning zou hebben geluid: "Wij hebben onze meisjes niet mentaal gekraakt. Wij hebben onze turnsters niet vernederd. Wij hebben hen niet uitgehongerd en wij hebben geen kwetsende opmerkingen gemaakt over hun gewicht." Dat is hier afwezig.


 

Als we Kieffer op zijn woorden moeten geloven (en dat doen we) dan stelt hij dat hij en Heuls nooit iets hebben opgemerkt van misbruik en/of dat ze zelf nooit misbruikt zijn geweest. Aangezien ze "nooit iets te maken hebben gehad met welk misbruik dan ook". Dit is vaag en passief taalgebruik, met als doel de identiteit en verantwoordelijkheid te maskeren van "wie" het misbruik dan zou hebben gepleegd. Let ook op het gebruik van "nooit" en "welk misbruik dan ook". Hiermee veegt Kieffer in één keer alles van tafel. "Welk misbruik dan ook" omhelst élke vorm van misbruik die er zou kunnen plaatsvinden. Daarvan weet hij zeker dat het "nooit" is gebeurd. Als in: niet één keer. 

We noemen dit "de nood om te overtuigen". Een verdachte laat zich hiertoe verleiden, omdat hij niet overtuigd is van zijn eigen woorden en dus meer en krachtigere woorden nodig heeft dan simpelweg: "Wij hebben onze turnsters niet mentaal gekraakt." 

Zuiver geweten

Het vervolg dan, dixit HLN: Marjorie Heuls, die het voortouw nam tijdens de persconferentie, zette die stelling kracht bij. “We hebben getwijfeld het woord te nemen, want ons geweten is zuiver over wat er gebeurd is. Toch willen we reageren. Verschillende ex-gymnasten hebben dit weekend bekendgemaakt dat ze een negatief gevoel overhouden aan hun carrière. Wat we niet kunnen laten passeren, is dat de zaken niet geëvolueerd zouden zijn. In januari 2009 zijn we hier in een crisissituatie terechtgekomen. Sindsdien is er veel veranderd, we moeten focussen op de evolutie.”

Marjorie Heuls laat ons weten "dat ze hebben getwijfeld om het woord te nemen, omdat hun geweten zuiver is." Het is een algemeen bekend verschijnsel in crimineel onderzoek dat iemand die onschuldig is, maar niettemin wordt beticht van een ernstig misdrijf, niet zal twijfelen om op de valse beschuldiging te reageren. Onschuldige mensen schreeuwen hun onschuld uit. Ze gaan niet, kin-in-kas, zomaar niks verklaren, simpelweg omdat hun "geweten zuiver is". 

Heuls ontkent hier niet dat ze de meisjes mentaal heeft misbruikt. Ze zegt "dat haar geweten zuiver is". Ik geloof haar. In haar optiek, in haar eigen aanvoelen, heeft ze niks gedaan dat haar geweten onzuiver maakt. Maar dat wil daarom nog niet zeggen dat er geen wantoestanden hebben plaatsgevonden. Dat benoemt ze dan weer als "wat er is gebeurd". Alweer een passief, bedoeld om verantwoordelijkheid te maskeren. Want wie heeft het laten gebeuren? Wie heeft het gedaan? Daar wordt niet over gerept. 

Let ook op het gebruik van "het woord nemen" en "reageren" als reactie op de beschuldigingen. We verwachten hier een werkwoord met meer power, als "ontkennen" of "ontkrachten". Dat dit niet gebeurt, wijst op het feit dat Heuls en Kieffer de beschuldigen niet ernstig nemen en minimaliseren. Meer dan waarschijnlijk is dit ook de reden waarom ze hebben getwijfeld om te "reageren" en "het woord te nemen": omdat er in hun beleving eigenlijk nooit iets fout is gebeurd. 

Focus op de evolutie

Dit blijkt ook uit de volgende woorden: "Verschillende ex-gymnasten hebben dit weekend bekendgemaakt dat ze een negatief gevoel overhouden aan hun carrière." Een negatief gevoel? Persoonlijk hou ik "een negatief gevoel" over aan een avond met vrienden die met ruzie is geëindigd. Of zoiets. Een negatief gevoel kan je wegspoelen. De feiten waar de gymnasten het over hebben, resulteerden volgens de meisjes in eetstoornissen en veelvuldig bezoek aan de psycholoog. Ook nu minimaliseert Heuls dus de beschuldigingen, om daarna in de tegenaanval te gaan.

"Wat we niet kunnen laten passeren, is dat de zaken niet geëvolueerd zouden zijn. In januari 2009 zijn we hier in een crisissituatie terechtgekomen. Sindsdien is er veel veranderd, we moeten focussen op de evolutie.” 

"Wat we niet kunnen laten passeren" impliceert dat er iets is wat ze wél kunnen laten passeren. Wellicht doelt Heuls hier op bepaalde zaken die zij liever anders had aangepakt. Zaken die de turnsters ronduit als misbruik omschrijven. Maar ze reageert pas echt fel op de insinuatie dat alles bij het oude is gebleven, met twee keer het gebruik van een negatief: wat ze niet kan laten passeren en de zaken die niet geëvolueerd zouden zijn. Dit wijst op gevoeligheid. Met voorsprong het meest gevoelige punt in haar verklaring, waarbij ze ook letterlijk zegt: "We moeten focussen op de evolutie." 

Een beetje easy, maar goed. Laten we dat vooral doen in deel twee. Wat vertellen ons de verklaringen van Nina Derwael?  

Woorden liegen nooit

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x