De verdwijning van Elke Wevers, deel 1: een dag gelijk een andere

'Het gaat me niet, ik ga terug'

Vandaag is het tien jaar geleden dat Elke Wevers spoorloos verdween in het Limburgse Neeroeteren. De 32-jarige directiesecretaresse was ‘s ochtends op weg naar haar werk in het ziekenhuis van Maaseik. Om 07u38 werd er vanop haar gsm een sms gestuurd naar een collega die haar zou oppikken aan een nabijgelegen kruispunt. Daarin stond: 'Het gaat me niet. Ik ga terug.' Sindsdien ontbreekt van Elke ieder spoor. 

Werd ze ontvoerd? Pleegde ze zelfmoord? Of wat is er aan de hand? In december 2011 onderwierp de politie Elkes vriend, Tom Hompes, aan een test met de leugendetector. Op zes specifieke vragen over de verdwijning van Elke bracht de machine misleiding in kaart. De twee belangrijkste: ‘Weet je iets over de omstandigheden waarin Elke Wevers verdween?’ en ‘Weet je waar ze nu is?’ 

Niet goed. Maar Hompes hield zijn onschuld staande en werd later bij gebrek aan bewijs weer vrijgelaten. Toch blijft hij voor velen verdachte nummer één. Het is dan ook interessant om zijn woorden aan een statement analyse te onderwerpen. De man liet zich eind 2011 verleiden tot een interview met Koen Snoekx van Het Belang van Limburg. Vertellen zijn eigen woorden ons wat er is gebeurd? 

Voor u verder gaat met lezen, nog dit: statement analyse is altijd indicatief en geldt - net als een test met de leugendetector - niet als rechtstreeks bewijs. Iedereen is onschuldig tot het tegendeel wordt bewezen. Je bepaalt in deze analyse voor jezelf wat je waardevol of aannemelijk acht. 


Het interview

Laten we eens teruggaan naar die bewuste 9de december 2010, de dag dat Elke verdween. Wat herinner je je nog van die dag?

Tom Hompes: 'Dat was een dag gelijk een andere. 's Morgens deed Elke haar ochtendritueel en rond 7.20 uur is ze hier vertrokken. Langs die deur (wijst naar de deur die naar de gang van het appartement leidt). Dat is de laatste keer dat ik haar gezien heb (stilte).'

Wat is het eerste dat Tom Hompes ons laat weten over de bewuste 9 december? Dat het een dag was gelijk een andere. Het is voor hem prioriteit om ons de situatie 's morgens in het appartement te schetsen. En die was normaal, zo geeft hij aan. We noemen dit de 'normaal-factor', die altijd wordt gemarkeerd voor misleiding. Mogelijk wil Hompes meteen uitsluiten dat er op het appartement iets kan zijn gebeurd, door te stellen dat het een dag was gelijk een andere. 

In misleidende verklaringen treffen we heel vaak woordjes als 'normaal' of 'gewoon' aan. Het is één van de vele manieren waarop verdachten onze gevoelens en verwachtingen sturen, in de hoop onze aandacht weg te leiden van wat mogelijk abnormaal en ongewoon was. Op de website SOS Elke Wevers laat Tom Hompes overigens optekenen: 'We zijn een doodgewoon koppeltje.' Weer de normaal-factor'. 'Bij ons geen ruzies', is wat Hompes ons indirect laat weten. 'Alles koek en ei.' De vraag is uiteraard of we hem moeten geloven.  

In 'doodgewoon' valt het opmerkelijk gebruik van 'dood' op, wat zou kunnen wijzen op 'leakage': informatie die onbewust wordt gelekt door het brein van een verdachte. Anders verwoord: stel dat Tom Hompes wéét dat Elke dood is, dan is het mogelijk dat hij deze info - via bepaalde woordjes of uitdrukkingen - aan ons lekt, zonder dat hij daar erg in heeft. Hij praat immers sneller dan hij denkt. Hij kiest zijn woorden in een milliseconde en heeft onvoldoende vat op wat hij zegt, waardoor hij soms iets lekt en prijsgeeft. 


's Morgens deed Elke haar ochtendritueel en rond 7.20 uur is ze hier vertrokken.


Herhalingen wijzen altijd op gevoeligheid. Hompes herhaalt ''s morgens' en 'ochtend'. Het is overbodig om te stellen dat Elke haar ochtendritueel 's morgens deed. Wanneer zou ze haar ochtendritueel anders doen? 's Nachts? Of 's middags? Het feit dat hij benadrukt dat het 's morgens gebeurde, opent voor ons de mogelijkheid dat het in werkelijkheid op een ander tijdstip plaatsvond. 

'Ochtendritueel' is een vage beschrijving. Wat hield dit precies in? Waarom laat Hompes ons niet weten waar ze het 's morgens over hadden? Wat was het gesprek van de dag? Laat hij dit weg omdat dit gevoelig voor hem ligt, of omdat we het niet mogen weten? 

Hompes' verklaring doet onmiddellijk al enkele belangrijke vragen rijzen. Hoe was de relatie tussen hem en Elke? Zou het kunnen dat ze als koppel toch niet zo 'doodnormaal' waren als hij ons wil doen geloven? En dat de dag niet verliep 'gelijk een andere'? Hadden ze 's nachts ruzie? Wilde Elke weg van hem? 


Rond 7.20 uur is ze hier vertrokken.


Hompes introduceert een tijdstip: 07u20. Maar dan wel: 'rond' 07u20. Dit kan veel inhouden. Om vier of vijf uur 's nachts is immers ook 'rond 07u20'. Waarom is Hompes niet preciezer? Als het 'een dag gelijk een andere' was, vertrok Elke dan ook niet op exact hetzelfde tijdstip als anders? Kende hij dat tijdstip dan niet? Bovendien had ze met een collega afgesproken die haar zou komen oppikken. Gebeurde dat niet op een vooraf afgesproken en nauwkeurig bepaald tijdstip? Alweer: kende hij dat niet? 

Meestal blijven verdachten vaag omdat ze niet vastgepind willen worden op specifieke data en tijdstippen. Stel dat ze wél heel accuraat zijn en de speurders ontdekken dat dit onmogelijk kan kloppen, dan kunnen ze ook makkelijker worden ontmaskerd. Een geloofwaardige verdachte zal er echter geen enkel probleem mee hebben om te verklaren: 'Het was tien over acht. Dat weet ik, omdat ze altijd op dat uur vertrok.' Of iets dergelijks. Het feit dat Hompes vaag blijft, pleit niet in zijn voordeel. 


Het werkwoord 'vertrekken' wordt gemarkeerd als één van de belangrijkste indicatoren van ontbrekende informatie. Want we 'vertrekken' elke dag op wel honderd plaatsen. Maar we vermelden dit doorgaans niet, omdat het inherent is aan een actie. Als je van thuis naar je werk gaat, dan impliceert dit een vertrek thuis. We zeggen niet: 'Ik ben thuis vertrokken en ben naar het werk gegaan. Ik ben op het werk vertrokken en ben naar de bakker gegaan. Ik ben bij de bakker vertrokken en ben naar de slager gegaan...' Als mens praten we zo kort en zo economisch mogelijk. Zodra 'vertrekken' opduikt in een verklaring, is er een reden waarom dit vertrek wordt vermeld. Het is namelijk van belang. Er is mogelijk iets gebeurd. Daarom wijst het op ontbrekende informatie. 

Wat ging er vooraf aan het 'vertrek' van Elke die ochtend? Houdt Hompes hier iets achter? Wat mogen we niet weten? 


'Langs die deur (wijst naar de deur die naar de gang van het appartement leidt).'


'Langs die deur' is overbodige informatie. Waarlangs zou Elke anders zijn 'vertrokken' dan langs de deur die naar de gang leidt? Hieruit spreekt de nood van de verdachte om ons ervan te overtuigen dat Elke zelf door de voordeur van het appartement naar buiten is gestapt. De journalist voegt er in zijn artikel zelfs aan toe dat Hompes expliciet naar de deur wijst. Alweer, de nood om te overtuigen. 

'Deur' is een woordje dat ons mogelijk iets vertelt over de relatie tussen Tom en Elke. Want wanneer vermelden we 'deuren'? We sluiten en openen honderden deuren op een dag. Als we beschrijven dat we ergens zijn binnengegaan, dan zeggen we niet: 'Ik heb de deur geopend, ik ben door de deur gestapt, ik heb de deur weer gesloten en ik ben gaan zitten.' We zeggen: 'Ik ben binnengestapt en ben gaan zitten.'  

Deuren duiken vaak op in relaties van partnergeweld. Waarom? Omdat ze belangrijk zijn. Een deur biedt bescherming. Je kunt de deur namelijk sluiten. Het zorgt voor een moment van rust. 


Hetzelfde is van toepassing op de tijd dat iemand in de badkamer doorbrengt. Normaal vermelden we dit niet. We nemen namelijk elke dag een douche, staan elke dag voor de spiegel. Het heeft geen betekenis. Wel voor slachtoffers van intrafamiliaal geweld. De tijd in de badkamer is een moment van rust, waarbij de deur vaak op slot gaat en men even veilig is. 

Is dit de reden waarom Hompes - naast 'deur' - ook vermeldt dat Elke haar 'ochtendritueel' deed? 


'Dat is de laatste keer dat ik haar gezien heb'. 


Alweer volstrekt overbodige informatie (dubbel belangrijk). Want kunnen we hier niet van uitgaan? Als Elke daadwerkelijk om 07u20 vertrok op het appartement en daarna met de noorderzon verdween, en Hompes heeft niks met haar verdwijning te maken, dan impliceert dit vanzelfsprekend dat hij Elke daarna niet meer heeft gezien. Maar hij stipt het toch nog even aan. Hieruit spreekt de nood om te overtuigen. We moeten er rekening mee houden dat Hompes Elke na dit moment wél nog heeft gezien. Dood of levend. 

Het is een mogelijkheid dat Elke in de ochtend van 9 december 2010 al overleden was. Wat hier mogelijk op wijst - naast de andere, hierboven beschreven elementen - is het gebruik van het woordje 'zien'. Dit duikt normaal niet vaak op in ons taalgebruik. Want we zien duizenden dingen op een dag. We zeggen niet: 'Ik zag iemand de straat oversteken, ik zag een hond aan de overkant, ik zag een fietser, ik zag een auto voorbijrijden.' We gebruiken 'zien' wanneer dit betekenis heeft. Bijvoorbeeld, wanneer iemand gewond of overleden is. Dan heeft het zien van die persoon een geweldige emotionele impact op ons. Zo groot dat we vermelden dat we dit hebben 'gezien'. 

Dat is wat Hompes hier doet. 



Woorden liegen nooit

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x