Bart De Pauw, deel 2: de nasleep van #metoo

Recap van deel 1

In het eerste deel van de analyse had ik het over 'prioriteit' en lijkt Bart De Pauw vooral bezorgd over zijn imago, de perceptie van de buitenwereld, wat deze zaak doet met "zijn persoon". Na een schijnbaar overbodige inleiding waarin hij aangeeft dat hij - tegen zijn goesting en onder dwang - iets zal meedelen, komt hij tot de essentie en concretiseert hij wat hij eerder beschreef als "huidige omstandigheden". 



In het geel zie je wat strikt genomen 'overbodig' is en perfect kan worden weggelaten. De Pauw zou het kunnen houden op: "De vrt heeft beslist om de samenwerking met mij stop te zetten." Dat het "onmiddellijk" gebeurt en "na dertig jaar" en "zowel als schermgezicht als televisiemaker" is impliciet aan de stopzetting. Het stopt, namelijk.

Bij alles wat we als mens verklaren, geldt de economische wet: hoe korter, hoe beter. Overbodige info vertelt ons altijd iets over wat er werkelijk speelt in de hoofden en markeren we als dubbel belangrijk. Is De Pauw verbouwereerd dat hij "na dertig jaar" samenwerking met de vrt "onmiddellijk" aan de kant wordt geschoven, zowel "als schermgezicht als televisiemaker"? Ziet hij zichzelf als het enige échte slachtoffer van deze zaak? Vindt hij de beslissing van de vrt onbegrijpelijk? En hoopt hij in deze fase dat ze er bij de nationale zender alsnog op zullen terugkomen? 

De nasleep van #metoo

Zijn woorden wijzen ons alvast in deze richting. Dat de vrt-directie "te kennen heeft gegeven" de samenwerking stop te zetten is indirecter en minder resoluut dan "De vrt-directie zet de samenwerking stop."

Maar zijn verongelijktheid komt vooral aan de oppervlakte wanneer hij verwijst naar de reden voor zijn ontslag. Niet zomaar "de reden", de "enige" reden, implicerend dat de vrt niet veel tegen hem had. En wat was dit dan, volgens De Pauw? "Anonieme meldingen omtrent zijn gedrag, of hoe hij met zijn medewerkers omgaat". "Anonieme meldingen" (herhaling) die zijn binnengelopen "in de nasleep van de Me Too hashtag". 

Dit is passief en vaag taalgebruik. Wat voor anonieme meldingen? Over welk soort gedrag gaat het? Wie heeft dit gemeld bij de vrt? De Pauw fietst er in een grote bocht omheen, maar noemt de meldingen wel een uitloper van de Me Too hashtag, waarmee hij impliciet ook de reden aanhaalt waarom de meldingen er zijn gekomen. Niet omdat hij in de fout is gegaan - De Pauw lijkt zelf geen idee te hebben van wat hij zou kunnen hebben mispeuterd - maar omdat de Me Too beweging (sorry, "hashtag") nu eenmaal veel in gang heeft gezet, met een "nasleep" tot gevolg. Dit wijst mogelijk op misleiding en manipulatie. 


Bron: Time Magazine.

Anoniem? 

De vraag is of De Pauw in deze fase geen weet heeft van wie de belastende verklaringen aan zijn adres heeft afgelegd. De herhaling (op korte tijd) van "anonieme" wijst op belang en gevoeligheid. Ook het gebruik van het passief, waarbij hij het heeft over meldingen "die zijn binnengelopen" (alsof meldingen zelf binnenlopen) roept vragen op, omdat De Pauw er de identiteit van de vrouwen in kwestie mee ontwijkt. 

Misschien omdat "anonieme meldingen" in de perceptie van de mensen minder concreet, minder overtuigend en ook wel laffer overkomen dan wanneer hij man en paard zou noemen (Maaike Cafmeyer, Liesa Naert, Lize Feryn, etc.). Of omdat de anonimiteit van de klachten hem irriteert, wat het een gevoelig puntje maakt. 

Mijn

Belangrijk om aan te stippen, is dat De Pauw "mijn gedrag" gebruikt. Hij neemt bezit van zijn gedrag, waarmee hij erkent dat het tot hem behoort en tot niemand anders. Als analist letten we heel hard op voornaamwoorden. Soms - zoals in dit geval - levert het leakage op, een verschijnsel waarbij een verdachte onbewust informatie 'lekt', zonder dat hij of zij daar bewust van is. Andere voorbeelden in het Engelse taalgebied waren verdachten die verwezen naar "mijn schuld" of zelfs "mijn slachtoffer". Wanneer dit gebeurt, is er nog weinig plaats voor twijfel.

"Mijn gedrag" impliceert dat De Pauw zich wel degelijk bewust is van "zijn gedrag" als reden voor de "anonieme meldingen". Zoniet had hij iets gezegd als "anonieme meldingen omtrent dingen die ik gedaan zou hebben."


   

Het is de tweede keer dat De Pauw "voor alle duidelijkheid" gebruikt. Herhalingen wijzen op gevoeligheid en belang. De Pauw wil dat het duidelijk is. Hij houdt niet van de onduidelijkheid die nu rond zijn persoon hangt. Zo blijkt ook uit het einde van zijn verklaring waarin hij het heeft over de "troebele lucht rond mij" die hij graag "opgeklaard ziet". 

Dat de vertrouwenspersoon van de vrt heeft laten weten "dat het niet gaat over fysieke aanrandingen" is een alarmerende zin. De Pauw verwijst naar een derde persoon om zijn geloofwaardigheid op te krikken. Dit is een beproefd recept dat we herkennen bij onze kinderen en dat ik graag het "Mama heeft ja gezegd"-principe noem. Want als mama ja heeft gezegd, dan is het voor papa ook oké. Of: als de vertrouwenspersoon van de vrt zegt dat het niet over fysieke aanrandingen gaat, wie is er dan nog om het tegendeel te denken? 

De zin is staat er ook als een negatie. Hoe gevoelig dit is, deed ik al uit de doeken in deel 1. De Pauw laat ons weten waarover het niet gaat: fysieke aanrandingen. Wil hij onze aandacht hier bewust van wegleiden? In de richting van "vooral" sms-verkeer met flirterige toon (minimalisering)? Als het "vooral" dit was, wat was het dan - in mindere mate - nòg of òòk? Wel degelijk fysieke aanranding? Het is een vraag (geen zekerheid) die we - op basis van wat De Pauw ons zelf vertelt - moeten stellen, te meer omdat hij dit begrip zélf bij ons introduceert. 

Merk tot slot ook de toevloed aan 'euhs' op, wanneer De Pauw moet definiëren wat zijn gedrag dan wél was. Dit wijst op verhoogde stress en mogelijk ook op misleiding. 

Voor een goed begrip: mijn analyse wordt wetenschappelijk onderbouwd door de principes van statement analysis, maar is hypothetisch en geldt als indicatief bewijs.





Woorden liegen niet

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x